Вяртанне да каранёў наяве і ў снах | Официальный сайт газеты "Шинник"
01:11
12.12.2019

официальный сайт
www.shinnik.by
Понедельник, 18 Ноябрь 2019
Вяртанне да каранёў наяве і ў снах

У кожнага з нас ёсць месца, дзе нара­дзіўся і вырас. Гэта і бацькоўская хата, і запаветны куток, дзе чакаюць блізкія, а можа і не чакаюць, калі засталіся толькі крыжы на могілках. Гэта ўсё тое, што мы завем сваёй малой радзімай. Для мяне – гэта вёска Яўсе­евічы Глускага раёна.

Тут нара­дзіліся і пражылі жыццё мае бацькі, дзед і прадзед. Тут нарадзілася і вырасла я.

Гістарычны летапіс вёскі Яўсеевічы пачынаецца з падання: у далёкія часы, калі будавалі шлях ад Масквы да Варшавы, сярод працаўнікоў былі два дзесятнікі Сымон і Яўсей. За добрую працу ім было дазволена пабудаваць сябе хаты на абодвух берагах ракі Пціч. Так пачаліся вёскі Яўсеевічы і Сіманавічы. А ўвогуле вёска Яўсеевічы вядома з XVI стагодзя. У 1593 годзе Глуск-Пагарэлы з вёскамі Яўсееевічы і Сіманавічы купіў у князя Палубінскага Крыштоф Радзівіл Пярун.

На беразе ракі, што бяжыць да сваёй сястры Прыпяці, растуць вербы і свае доўгія косы мыюць у чыстай вадзе. Яшчэ нядаўна рака была глыбокая і багатая рыбай. Пасля вайны па ёй сплаўлялі бярвенні. А зараз яна змялела і зарастае цінай.

Вакол маёй вёскі, куды ні кінь вокам, – лес. Лясныя абшары цягнуцца на дзесяткі кіламетраў і падступаюць ушчыльную да двароў. Памятаю, як зусім малой хадзіла з бацькамі па ягады і грыбы. А яшчэ побач з вёскай былі балоты, і пасля завейных зім вясной заўсёды была вялікая паводка. Вада падыходзіла да самых хат.

Пакосы былі толькі балотныя, і сенажаць на іх можна было весці толькі ў час, калі яны замярзалі. Для сваіх патрэб кожная гаспадарка займалася ільнаводствам, бо з ільну гаспадыні шылі вопратку. Нялёгкім было жыццё, аднак людзі ў думках і малітвах да богу спадзяваліся на лепшую долю для сябе і сваіх дзяцей. Але прыйшло 22 чэрвеня 1941 года, і на раку Пціч упалі першыя бомбы. Пачалася вайна, з якой не вярнуліся 54 маіх аднавяскоўца. У памяць аб іх у вёсцы ўзведзены помнік з прозвішчамі загінуўшых. А побач – яшчэ чатыры магілы невядомых воінаў.

Пасля вайны засталося шмат удоў і асірацелых. А іх у той час у кожнай хаце было па 2-4 дзіцяці. І тыя жанчыны з падлеткамі аднаўлялі нашу вёску, працавалі за сябе і сваіх загінуўшых блізкіх.

Калі я была маладзейшая, не сумавала аб тых мясцінах, дзе нарадзілася і вырасла. А калі ўжо прайшла значная частка жыцця, то часцей у думках і наяве вяртаюся туды, дзе прашло дзяцінства, дзе бацькава хата. Яна была пабудавана прадзедам дзесьці ў 1910 годзе. У ёй жылі сем’і прадзеда, дзеда, бацькі. Хата двойчы пераносілася на іншыя месцы, зусім старыя бярвенні замянялі на новыя. У вайну побач з хатай выбухнула бомба, і па сённяшні дзень у старых бярвеннях можна знайсці яе аскепкі.

Калі прыхожу на бацькоўскі двор, здаецца сэрца ад хвалявання вось-вось выскачыць. Удыхаю водар чаромхі і бэзу, што растуць пад вокнамі, гляжу на парог і чакаю, чакаю, калі выйдуць бацькі. Але ўжо не сустрэне матуля і не абдыме ля парога, не пацалуе, не напячэ ранкам у печы аладкаў. Не сустрэне і бацька.

Засталіся толькі ўспаміны. Успаміны дзяцінства, як па вечарах распальвалі невялікае вогнішча і смажылі на ім сала, якое потым елі ў прыкуску з чорным хлебам, прапітаным тлушчом са шкваркі, і бульбу, запечанную ў гэтым жа вогнішчы.

Успаміны аб тым, як раніцай маці будзіла нас у школу, а на стале ўжо чакала патэльня з яечней і блінамі. І як не хацелася пакідаць цёплы ложак, асабліва зімой.

Успаміны аб тым, як з малалетства дапамагалі бацькам па гаспадарцы. У нашай сям’і было чацвёра дзяцей, і ўсе хатнія справы мы рабілі па чарзе. Улетку ўсе разам з бацькамі нарыхтоўвалі сена, апрацоўвалі агароды і нават працавалі ў саўгасе, каб зарабіць крыху грошай.

На канікулах вясковыя дзеці не адпачывалі ў піянерскіх лагерах. Мы праходзілі аж цэлы месяц практыку ў школьным працоўным лагеры.

У юнацкім узросце вечарамі бавілі час у клубе – звычайнай вясковай хаце, якая пасля вайны была канфіскована ў паліцая. Летам тут кожны дзень былі танцы. У клуб прывозілі кіно, і калі дэмастравалі індыйскія фільмы, то не ўсім гледачам нават хапала месца.

У клубе праходзілі партыйныя сходы, пасяджэнні народнага суда, школьныя бацькоўскія сходы, на якія прыязджалі настаўнікі з Завалочыцкай сярэдняй школы, і расказвалі ўсёй вёсцы пра дасягненні і паводзіны кожнага вучня. І ўся вёска ведала, хто з дзяцей як вучыцца.

Вясковая моладзь у клубе ладзіла для землякоў канцэрты. А калі ў вёсцы гулялі вяселлі, то ў клубе збіраліся ўсе жыхары Яўсееевіч – і старыя, і малыя. А бацькі маладых абавязкова прыносілі ў клуб пачастункі для аднавяскоўцаў.

Потым моладзь паступова пачала ад’язджаць у гарады, і вёска, а разам з ёй і наш клуб, апусцелі. Нам хацелася вырвацца ад бацькоўскай апёкі, хацелася самастойнасці, хацелася жыць у гораде і мець лепшую долю. І ў нас гыта атрымалася. Але зараз усе часцей у думках і снах, а то і наяве мы вяртаемся ў бацькоўскую хату, у сваю вёсачку, да сваіх каранёў.

Ірына ШЫМЧЫК,
старшы майстар кіравання тэхнічнага кантролю
АТК па ЗМШ.

Бобруйский горисполком Бобруйский горисполком
ЭТО ИНТЕРЕСНО ЗНАТЬ...
Немного неожиданных названий для привычных вещей
Немного неожиданных названий для привычных вещей

Мюзле́ — проволочная уздечка, удерживающая пробку, которой закупоривают бутылки с игристыми и шипучими винами.
Эглет — металлический или пластиковый наконечник шнурка, облегчающий вдевание шнурков и предохраняющий концы шнурков от распутывания.
Петрикор — землистый запах, который ощущается после дождя. Слово происходит от греческих petra, что означает «камень», и ichor — жидкость, текущая в жилах богов греческой мифологии.
Октоторп — символ # решётка (от латинского octothorpe — восемь концов)
Пунт — выемка на дне бутылке. В основном в такие бутылки разливают вино или шампанское. Считается, что такое углубление нужно для удержания возможного осадка, а также для прочности бутылки
Тренчик — петелька, узкое колечко из кожи или металла на поясном или другом ремне (напр. на оружейном, брючном, портупее, ремешке часов), в которую заправляется свободный конец ремня.
Лемниската — это знак бесконечности в виде лежащей на боку восьмёрки. С латинского это необычное для нас слово переводится lemniscatus — «украшенный лентами». Оказывается, что значение этого слова знают все, но почти никто не использует, потому что даже не подозревают, что у знака бесконечности есть какое-то название.
Колливубл – урчание в животе от голода.
Глабель – обозначение участка на лице человека, расположенного между бровями.
Вока́була (от лат. vocabulum «слово, имя, название») — основное определяющее слово или слово­сочетание в заголовке словарной статьи, выделенное полужирным шрифтом с указанием ударения.
Феррул – это металлическая часть на конце карандаша, держащая ластик (стиральную резинку).
Ойкуме́на, экумена, эйкумена, культурная ойкумена (др.-греч. οἰκουμένη «заселённая» (земля), от οἰκέω «населяю, обитаю») — освоенная человечеством часть мира.
Атараксия – (греч. αταραξία — «невозмутимость, хладнокровие, спокойствие») — душевное спокойствие, невозмутимость, безмятежность, по мнению некоторых древнегреческих философов, достигаемая мудрецом.
Идиолатрия – (идио + греч. latreia – служение, поклонение) - самообожание, самопоклонение, а также обоготворение самого себя. Именно такой синдром был у древнегреческой Афины, которая любовалась собственным отражением на блестящих щитах воинов.
Убиквист - вездесущий организм, способный жить в самых разнообразных условиях окружающей среды. В переносном значении это человек, безразлично относящийся к своему месту жительства.
Крепатура – это боли в мышцах, возникающие спустя несколько часов после физической нагрузки. В англоязычном варианте крепатура обозначается как DOMS, расшифровывается как Delayed Onset Muscle Soreness, что дословно можно перевести как синдром отсроченной мышечной боли.
Габитус (лат. habitus — вид, наружность, сложение) — внешний облик, наружный вид человека, животного, растения, кристалла.
Фуцианство — состояние разума при котором человек совершает поступки против своей воли, но без прямого приказа извне. Например, когда мы на ночь глядя идём к холодильнику, нами движет фуцианство.
Текстроверт – тот, кто в смс-ках смелее, чем в личном разговоре.

По материалам: https://zen.yandex.ru/


© «Шинник», 2015
Использование материалов разрешено только с размещением активной ссылки на наш сайт.

ОТКРЫТОЕ АКЦИОНЕРНОЕ ОБЩЕСТВО