Вяртанне да каранёў наяве і ў снах | Официальный сайт газеты "Шинник"
10:51
10.08.2020

официальный сайт
www.shinnik.by
Понедельник, 18 Ноябрь 2019
Вяртанне да каранёў наяве і ў снах

У кожнага з нас ёсць месца, дзе нара­дзіўся і вырас. Гэта і бацькоўская хата, і запаветны куток, дзе чакаюць блізкія, а можа і не чакаюць, калі засталіся толькі крыжы на могілках. Гэта ўсё тое, што мы завем сваёй малой радзімай. Для мяне – гэта вёска Яўсе­евічы Глускага раёна.

Тут нара­дзіліся і пражылі жыццё мае бацькі, дзед і прадзед. Тут нарадзілася і вырасла я.

Гістарычны летапіс вёскі Яўсеевічы пачынаецца з падання: у далёкія часы, калі будавалі шлях ад Масквы да Варшавы, сярод працаўнікоў былі два дзесятнікі Сымон і Яўсей. За добрую працу ім было дазволена пабудаваць сябе хаты на абодвух берагах ракі Пціч. Так пачаліся вёскі Яўсеевічы і Сіманавічы. А ўвогуле вёска Яўсеевічы вядома з XVI стагодзя. У 1593 годзе Глуск-Пагарэлы з вёскамі Яўсееевічы і Сіманавічы купіў у князя Палубінскага Крыштоф Радзівіл Пярун.

На беразе ракі, што бяжыць да сваёй сястры Прыпяці, растуць вербы і свае доўгія косы мыюць у чыстай вадзе. Яшчэ нядаўна рака была глыбокая і багатая рыбай. Пасля вайны па ёй сплаўлялі бярвенні. А зараз яна змялела і зарастае цінай.

Вакол маёй вёскі, куды ні кінь вокам, – лес. Лясныя абшары цягнуцца на дзесяткі кіламетраў і падступаюць ушчыльную да двароў. Памятаю, як зусім малой хадзіла з бацькамі па ягады і грыбы. А яшчэ побач з вёскай былі балоты, і пасля завейных зім вясной заўсёды была вялікая паводка. Вада падыходзіла да самых хат.

Пакосы былі толькі балотныя, і сенажаць на іх можна было весці толькі ў час, калі яны замярзалі. Для сваіх патрэб кожная гаспадарка займалася ільнаводствам, бо з ільну гаспадыні шылі вопратку. Нялёгкім было жыццё, аднак людзі ў думках і малітвах да богу спадзяваліся на лепшую долю для сябе і сваіх дзяцей. Але прыйшло 22 чэрвеня 1941 года, і на раку Пціч упалі першыя бомбы. Пачалася вайна, з якой не вярнуліся 54 маіх аднавяскоўца. У памяць аб іх у вёсцы ўзведзены помнік з прозвішчамі загінуўшых. А побач – яшчэ чатыры магілы невядомых воінаў.

Пасля вайны засталося шмат удоў і асірацелых. А іх у той час у кожнай хаце было па 2-4 дзіцяці. І тыя жанчыны з падлеткамі аднаўлялі нашу вёску, працавалі за сябе і сваіх загінуўшых блізкіх.

Калі я была маладзейшая, не сумавала аб тых мясцінах, дзе нарадзілася і вырасла. А калі ўжо прайшла значная частка жыцця, то часцей у думках і наяве вяртаюся туды, дзе прашло дзяцінства, дзе бацькава хата. Яна была пабудавана прадзедам дзесьці ў 1910 годзе. У ёй жылі сем’і прадзеда, дзеда, бацькі. Хата двойчы пераносілася на іншыя месцы, зусім старыя бярвенні замянялі на новыя. У вайну побач з хатай выбухнула бомба, і па сённяшні дзень у старых бярвеннях можна знайсці яе аскепкі.

Калі прыхожу на бацькоўскі двор, здаецца сэрца ад хвалявання вось-вось выскачыць. Удыхаю водар чаромхі і бэзу, што растуць пад вокнамі, гляжу на парог і чакаю, чакаю, калі выйдуць бацькі. Але ўжо не сустрэне матуля і не абдыме ля парога, не пацалуе, не напячэ ранкам у печы аладкаў. Не сустрэне і бацька.

Засталіся толькі ўспаміны. Успаміны дзяцінства, як па вечарах распальвалі невялікае вогнішча і смажылі на ім сала, якое потым елі ў прыкуску з чорным хлебам, прапітаным тлушчом са шкваркі, і бульбу, запечанную ў гэтым жа вогнішчы.

Успаміны аб тым, як раніцай маці будзіла нас у школу, а на стале ўжо чакала патэльня з яечней і блінамі. І як не хацелася пакідаць цёплы ложак, асабліва зімой.

Успаміны аб тым, як з малалетства дапамагалі бацькам па гаспадарцы. У нашай сям’і было чацвёра дзяцей, і ўсе хатнія справы мы рабілі па чарзе. Улетку ўсе разам з бацькамі нарыхтоўвалі сена, апрацоўвалі агароды і нават працавалі ў саўгасе, каб зарабіць крыху грошай.

На канікулах вясковыя дзеці не адпачывалі ў піянерскіх лагерах. Мы праходзілі аж цэлы месяц практыку ў школьным працоўным лагеры.

У юнацкім узросце вечарамі бавілі час у клубе – звычайнай вясковай хаце, якая пасля вайны была канфіскована ў паліцая. Летам тут кожны дзень былі танцы. У клуб прывозілі кіно, і калі дэмастравалі індыйскія фільмы, то не ўсім гледачам нават хапала месца.

У клубе праходзілі партыйныя сходы, пасяджэнні народнага суда, школьныя бацькоўскія сходы, на якія прыязджалі настаўнікі з Завалочыцкай сярэдняй школы, і расказвалі ўсёй вёсцы пра дасягненні і паводзіны кожнага вучня. І ўся вёска ведала, хто з дзяцей як вучыцца.

Вясковая моладзь у клубе ладзіла для землякоў канцэрты. А калі ў вёсцы гулялі вяселлі, то ў клубе збіраліся ўсе жыхары Яўсееевіч – і старыя, і малыя. А бацькі маладых абавязкова прыносілі ў клуб пачастункі для аднавяскоўцаў.

Потым моладзь паступова пачала ад’язджаць у гарады, і вёска, а разам з ёй і наш клуб, апусцелі. Нам хацелася вырвацца ад бацькоўскай апёкі, хацелася самастойнасці, хацелася жыць у гораде і мець лепшую долю. І ў нас гыта атрымалася. Але зараз усе часцей у думках і снах, а то і наяве мы вяртаемся ў бацькоўскую хату, у сваю вёсачку, да сваіх каранёў.

Ірына ШЫМЧЫК,
старшы майстар кіравання тэхнічнага кантролю
АТК па ЗМШ.

Бобруйский горисполком Бобруйский горисполком Выборы 2020 Год малой Родины
ЭТО ИНТЕРЕСНО ЗНАТЬ...
Интересные факты о человеке
Интересные факты о человеке

Единственная часть тела, которая не имеет кровоснабжения - роговица глаза. Кислород она получает непосредственно из воздуха.

Емкость мозга человека превышает 4 терабайта.

Ваш череп состоит из 29 различных костей.

Нервный импульс из мозга движется со скоростью 274 км/час.

Среднее человеческое тело содержит достаточно серы, чтобы убить всех блох на средней собаке, углерода, чтобы изготовить 900 карандашей, калия, чтобы выстрелить из игрушечной пушки, жира, чтобы сделать 7 кусков мыла, и достаточно воды, чтобы заполнить бочку в 50 литров.

Сердце человека перекачивает 48 миллионов галлонов крови в своей жизни.

50 000 клеток в Вашем теле отмирают и заменяются на новые в то время, как Вы читаете это предложение.

Женские сердца бьются быстрее, чем у мужчин.

Праворукие люди, живут в среднем, на девять лет дольше, чем левши.

Человек забывает 90% своих снов.

Общая длина кровеносных сосудов в организме человека - примерно 100 000 километров.

80% тепла человеческого тела уходит из головы.

Когда вы краснеете, Ваш желудок краснеет тоже.

Чувство жажды появляется при потере воды, равной одному проценту от веса тела. Потеря более 5% может привести к обмороку, а более 10% - к смерти от иссушения.

В теле человека работает не менее 700 ферментов.

Уникальные отпечатки пальцев имеют кроме людей еще и коалы.

Только 1% бактерий вызывает недуги у человека.

Зуб - единственная часть человеческого организма, которая неспособна к самовосстановлению.

Правша большую часть пищи пережевывает на правой стороне челюсти, и наоборот, левша - на левой.

Длина волос на голове, отращиваемых в среднем человеком в течение жизни - 725 километров.

99% всего кальция в организме находится в зубах.

Абсолютная сила жевательных мышц на одной стороне равна 195 килограммам.

Зубная эмаль - самая твердая ткань, производимая организмом человека.

Если собрать все железо, содержащееся в организме человека, то получится лишь маленький винтик для часов.

Существует более 100 различных вирусов, вызывающий насморк.

Ударяясь головой об стену можно терять 150 калорий в час.

За время жизни кожа человека сменяется примерно 1000 раз.

В состав человеческого организма входит всего 4 минерала: апатит, арагонит, кальцит и кристобалит.

Ногти на пальцах рук растут примерно в 4 раза быстрее, чем на ногах.

Если у одного из однояйцевых близнецов не хватает того или иного зуба, как правило, такой же зуб отсутствует и у другого близнеца.

Площадь поверхности человеческих легких примерно равна площади теннисного корта.

Самая сильная мышца в человеческом теле - язык.

С момента рождения в мозгу человека уже существует 14 миллиардов клеток, и число это до самой смерти не увеличивается. Напротив, после 25 лет оно сокращается на 100 тысяч в день. За минуту, потраченную вами на чтение страницы,умирает около 70 клеток. После 40 лет деградация мозга резко ускоряется, а после 50 нейроны (нервные клетки) усыхают и сокращается объем мозга.

Источник: фактрум


© «Шинник», 2015
Использование материалов разрешено только с размещением активной ссылки на наш сайт.

ОТКРЫТОЕ АКЦИОНЕРНОЕ ОБЩЕСТВО